Onaysız ya da taklit ürünler
Onaylı bir ürünün adı ve ambalajı kopyalanarak onay almamış ya da farklı içerikli ürünler satılabilir. Tüketici ambalaja bakarak elindeki kutunun gerçekten markanın onaylı ürünü olup olmadığını anlayamaz.
Takviye edici gıdalarda güvenilir ürün.
Online kanallarda yoğunlaşan taklit ürünler, takviye edici gıda markalarının en büyük riskidir.
Uygulama
Takviye edici gıdalar sektöründe Grafex.
Görünmez imza kutunun, şişenin ya da kavanoz etiketinin mevcut tasarımına işlenir ve mevcut hatta basılır; ambalajın görünümü değişmez. Eczane ya da mağaza çalışanı, bayi ve tüketici ambalajı mobil uygulamayla okutarak ürünün markanın kendi üretiminden geldiğini doğrular. Kopya ambalajlar bu imzayı taşımadığı için ayrışır.
Takviye edici gıdalar ilaç olmadıkları hâlde sağlıkla ilişkilendirilen ve büyük ölçüde çevrim içi kanallarda satılan ürünlerdir. Türkiye'de bu ürünler Tarım ve Orman Bakanlığı onayıyla piyasaya arz edilir ve onaylı ürünlerin listesi Bakanlığın sistemi üzerinden sorgulanabilir. Mevzuat, satışın işletmenin satış yerleri, beyan edilen internet adresleri ve sözleşmeli doğrudan satıcılarla sınırlı olmasını öngörür. Buna karşın onaylı bir ürünün adı ve ambalajıyla farklı içerikli ürünlerin satışa çıkması, tüketicinin ayırt etmekte en çok zorlandığı risklerdendir.
Görüşme talep edin
Veriler
Sahte ürün riskinin boyutu.
499
2025'te AB ACN'de dolandırıcılık şüphesiyle işaretlenen diyet ve takviye gıda vakası
Kaynak: Avrupa Komisyonu, Alert and Cooperation Network 2025 Annual Report%71
Bu gruptaki ACN vakalarından olası dolandırıcılık olarak işaretlenenlerin yaklaşık payı
Kaynak: Avrupa Komisyonu, Alert and Cooperation Network 2025 Annual Report2'de 1
Aynı gruptaki vakalardan çevrim içi satışla bağlantılı olanların oranı
Kaynak: Avrupa Komisyonu, Alert and Cooperation Network 2025 Annual ReportRiskler
Takviye edici gıdalar sektöründe karşılaşılan riskler.
İzin verilmeyen maddeler
AB bildirimlerinde takviye ürünlerinde sildenafil, tadalafil, sibutramin ve yohimbin gibi maddeler öne çıkan sorunlar arasındadır. Bu tür ürünler bir markanın adıyla satıldığında sağlık riski ve itibar kaybı birlikte ortaya çıkar.
Beyan dışı internet satışları
Ürünler, markanın beyan etmediği internet adreslerinde, pazar yerlerinde ve sosyal medya hesaplarında indirimli olarak satılabilir. AB'nin 2025'teki gümrük denetiminde uygunsuz ürünlerin en sık bildirildiği yerler büyük e-ticaret pazar yerleriydi.
Doğrudan satış ağında denetim
Doğrudan satıcılar ve bayiler üzerinden yürüyen satışlarda ürünün hangi satıcıya teslim edildiği bilinmezse yetkisiz satışlar izlenemez. Mevzuat, sözleşmeli doğrudan satıcının başka bir yerde satış yapması durumunda işletmeyi de ortak sorumlu tutar.
Mevzuat
İzlenebilirliği ilgilendiren düzenlemeler.
Takviye Edici Gıdaların İthalatı, Üretimi, İşlenmesi ve Piyasaya Arzına İlişkin Yönetmelik
2 Mayıs 2013 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan yönetmelik ürün onayını, satışın işletmenin satış yerleri, beyan edilen alan adı ve URL adresleri ile sözleşmeli doğrudan satıcılarla sınırlanmasını ve hammadde temininden piyasaya arza kadar tüm aşamalarda izlenebilirlik kurulmasını düzenler. İşletmenin ürünün temin edildiği kaynağı ve satıldığı yerleri belirleyebilmesi gerekir.
Onaylı takviye edici gıdalar listesi
Bakanlıkça onaylanan takviye edici gıdalar ile bunları üreten, işleyen ve ithal eden işletmeler Bakanlık tarafından yayımlanır; liste firma adı, onay numarası ya da ürün adıyla sorgulanabilir. Onay numarasının ürünle eşleştirilebilmesi, ürünün yasal durumunun kontrolünde ilk adımdır.
Takviye Edici Gıdalar Direktifi 2002/46/AT
Takviye edici gıdaları besin öğelerinin ya da beslenme veya fizyolojik etkisi olan diğer maddelerin yoğunlaştırılmış kaynakları olarak tanımlar ve tüketiciyi sağlık risklerine ve yanıltıcı bilgiye karşı korumayı amaçlar. Üye devletler izleme amacıyla ürünün piyasaya arzının yetkili makama bildirilmesini isteyebilir.
Bu bölüm bilgilendirme amaçlıdır; güncel yükümlülükler için resmî kaynaklar esas alınmalıdır.
SSS
Takviye edici gıdalar hakkında sorular
Bakanlık onay numarası orijinalliği kanıtlamak için yeterli midir?
Onay numarası ürünün Bakanlıkça onaylandığını gösterir ve onaylı liste üzerinden sorgulanabilir. Ancak numara ambalaja basılı bir bilgi olduğu için kopyalanabilir; piyasadaki kutunun gerçekten markanın kendi üretimi olduğunu göstermek için ambalajın kendisinin doğrulanması gerekir.
Doğrudan satış ağımızda nasıl kullanılır?
Ürünler doğrudan satıcılara teslim edilirken okutulur ve her satıcıya giden miktar kayda geçer. Bir ürün sözleşme dışı bir kanalda bulunduğunda, hangi satıcıya teslim edildiği kayıtlardan belirlenebilir.
Ambalaj tasarımımız ya da üretim hattımız değişir mi?
Hayır. Görünmez imza mevcut ambalaj tasarımına işlenir ve ambalaj mevcut baskı hattında basılır. Ürünün görünümü değişmez.
Diğer sektörler
Benzer risklerle karşılaşan sektörler.
Görüşme talebi
Ambalajınız için doğru imza yöntemi, ihtiyaç analiziyle belirlenir.
İlk görüşmede ürün, satış kanalları ve karşılaşılan riskler değerlendirilir; bu değerlendirmeye uygun yöntem önerilir.
Görüşme talep edin