Taranıp yeniden basılan dış kutu
Yüksek çözünürlüklü tarama ve ofset baskı, renkleri ve yazıları orijinaline çok yakın bir kutu üretir. Gözle kontrol eden eczacı ya da depo personeli bu kutuyu çoğu zaman ayıramaz.

Grafex imzası dış kutunun onaylı tasarımına işlenir ve aynı baskı hattında basılır. Eczacı, depo personeli ya da hasta kutuyu telefonla okutup ambalajın ruhsat sahibinden çıkıp çıkmadığını görür.
Uygulama
Grafex, ilaç dış kutusunun mevcut baskı dosyasına gözle görülmeyen bir imza yerleştirir. Kutu aynı karton tedarikçisinde, aynı baskı yöntemiyle basılır; karekod alanı ve yasal metinler yerinde kalır. İmzayı taşımayan bir kutu, karekodu geçerli olsa bile mobil uygulamadaki okumada orijinal sonucunu vermez. Her okuma tarih ve konumla kayda geçer ve şüpheli sonuçların hangi ilde toplandığı yönetim panelinde görülür.
Sahte ilaç kutusu orijinaline çok yakın basıldığında eczacı farkı gözle ayırt etmekte zorlanır. Türkiye'de İTS karekodu her kutuyu tekilleştirir ve hareketlerini kaydeder; AB'de 2016/161 sayılı Tüzük reçeteli ilaçların ve listelenen bazı reçetesiz ilaçların dış ambalajında benzersiz tanımlayıcı ve açılma kanıtı arar. Bu sistemler kodun kayıtlı olup olmadığına bakar. Kutunun kartonunun ve baskısının ruhsat sahibinin matbaasından çıkıp çıkmadığı ise ayrı bir sorudur ve en çok ihracat pazarlarında, numune kutularında ve yurt dışından getirilen ilaçlarda sorulur.
Görüşme talep edin
Veriler
Düşük ve orta gelirli ülkelerde standart altı ya da sahte olduğu tahmin edilen ilaçların asgari oranı
Kaynak: Dünya Sağlık Örgütü, Substandard and falsified medical products bilgi notu, 3 Aralık 20242014-2016 döneminde dünya genelinde gümrüklerde el konulan sahte ilaç vakalarında posta ve ekspres gönderilerin payı
Kaynak: EUIPO, 2020 Status Report on IPR Infringement, 2020 (OECD-EUIPO sahte ilaç çalışmasına atıfla)Riskler
Yüksek çözünürlüklü tarama ve ofset baskı, renkleri ve yazıları orijinaline çok yakın bir kutu üretir. Gözle kontrol eden eczacı ya da depo personeli bu kutuyu çoğu zaman ayıramaz.
Orijinal bir kutudan alınan karekod sahte kutuya aynen basılabilir. Kod okunduğunda sistemdeki kayda ulaşılır, ancak kutunun kimin matbaasından çıktığı bu okumadan anlaşılmaz.
İTS'nin dışında kalan pazarlarda distribütör ve eczacının elinde kutuyu kontrol edecek ortak bir araç bulunmayabilir. Aynı uygulama her ülkede aynı şekilde çalıştığında depo, eczane ve hasta aynı kontrolü yapar.
Hasta ya da yakını, yurt dışından getirttiği ilacı karşılaştıracağı bir örnek olmadan teslim alır. Telefonla yapılan okuma, şüpheli kutunun eczacıya ya da firmaya götürülmesi için somut bir gerekçe verir.
Örnek senaryo
Ruhsata esas dış kutu dosyası ve basılmış örnek kutu incelenir. İmza karekod alanına ve yasal metinlere dokunmadan tasarımın içine yerleştirilir.
Kutu, ambalaj tedarikçisinin mevcut hattında basılır. Prova aşamasında hattan alınan kutular okutularak imzanın okunduğu teyit edilir.
Depo personeli şüpheli bir partiden birkaç kutuyu mobil uygulamayla okutur. Sonuç okutma anında ekranda görünür ve okuma tarih ve konumla kayda geçer.
Eczacı tereddüt ettiği kutuyu hastaya vermeden önce okutur; hasta da evde aynı kontrolü yapabilir. Orijinal çıkmayan okumalar panelde toplanır ve firmanın kalite güvence ekibine iletilir.
Mevzuat
Sağlık Bakanlığı'nın 2010 başında devreye aldığı İTS, ilaç kutularını karekodla tekilleştirir ve üretimden tüketime kadar her hareketi konum ve zamanla kaydeder. Grafex imzası karekodun yanında ayrı bir kontroldür; İTS bildirimlerinin yerine geçmez ve karekodun yerleşimini değiştirmez.
Kılavuzun 26 Şubat 2024 revizyonuna göre ruhsat sahibi, ambalaj bilgilerinde yapmayı düşündüğü değişiklikleri önce Kuruma sunar; Kurum ambalaj örneğini tasarım ve okunabilirlik açısından da inceler. İmzanın eklendiği baskı dosyasının bildirim gerektirip gerektirmediğini firmanın ruhsat ekibi değerlendirir.
AB'de reçeteli ilaçların (muaf tutulanlar hariç) ve listelenen bazı reçetesiz ilaçların dış ambalajında benzersiz tanımlayıcı ve açılma kanıtı bulunması zorunludur; doğrulama kuralları 9 Şubat 2019'dan beri uygulanır. AB'ye ihraç edilen kutularda Grafex imzası bu güvenlik özellikleriyle birlikte basılır ve onların yerini almaz.
Bu bölüm bilgilendirme amaçlıdır; güncel yükümlülükler için resmî kaynaklar esas alınmalıdır.
SSS
Evet, karekod basılı bir semboldür ve orijinal bir kutudan alınıp sahte bir kutuya aynen basılabilir. Okuma kodun sistemdeki kaydına ulaşır; kutunun hangi matbaadan çıktığı bu okumadan anlaşılmaz. Kutuda Grafex imzası varsa telefonla yapılan okuma bu ikinci soruyu cevaplar; imzayı taşımayan kutu orijinal sonucunu almaz.
Hayır. İTS bildirimleri ve AB'deki güvenlik özellikleri yasal yükümlülüktür ve aynen sürer. Grafex kutunun baskısını doğrulayan ayrı bir kontroldür ve ilacın içeriğiyle ilgili şüphelerde laboratuvar analizinin yerini tutmaz.
İmza kutunun görünümünü, metinlerini ve karekod alanını değiştirmez. Baskı dosyasındaki değişikliğin TİTCK'ya bildirilip bildirilmeyeceğine ruhsat sahibinin düzenleyici işler ekibi karar verir; ihtiyaç analizinde bu ekibe imzanın dosyada nasıl yer aldığı gösterilir.
Telefona yüklü mobil uygulamayla kutu okutulur ve sonuç hemen ekranda görünür. Ayrı bir okuyucu cihaz ya da kullanıcı yetkisi gerekmez.
Baskı yöntemi ve malzeme uygunsa etiket ve iç ambalajlar da değerlendirilir. Uygunluk, ihtiyaç analizinde baskı dosyası ve örnek ambalaj üzerinden belirlenir.
Diğer sektörler
Takviye edici gıdalarTakviye kutusu ve şişe etiketine görünmez imza; eczacı ve tüketici ürünü telefonla doğrular.
Kozmetik ve kişisel bakımKutu, tüp ve şişe etiketine görünmez imza; mağaza çalışanı ve müşteri ürünü telefonla doğrular.
Gıda ve içecekZeytinyağı etiketi, bal kavanozu ya da peynir ambalajına görünmez imza; market ve tüketici telefonla okutur.Görüşme talebi
İlk görüşmede ürün, satış kanalları ve karşılaşılan riskler değerlendirilir; bu değerlendirmeye uygun yöntem önerilir.
Görüşme talep edin