Kopya ambalaj mı, matbaadan sızan fazla basım mı?

Şüpheli ambalaj ya başka yerde kopyalanmıştır ya da onaylı dosyadan fazladan basılmıştır. İki durumu ayıran kontroller ve matbaadan istenecek basım sayımı.

Piyasada yakalanan şüpheli ambalaj iki ayrı yoldan gelmiş olabilir: ya orijinali taranıp yeniden çizilerek başka bir yerde basılmıştır (kopya) ya da onaylı dosyadan sipariş adedinin üzerinde basılıp kayıt dışına çıkmıştır (fazla basım). Kopyada izini sürdüğünüz kişi kopyacı, fazla basımda ise kendi tedarik zincirinizdir. İmzalı dosyaya bağlı bir okuma, imzayı taşımayan kopyayı ayırır; fazla basımı ancak basım sayımı yakalar.

Ambalaj neden üründen ayrı bir risk?

Europol ve EUIPO'nun 2022 tarihli fikri mülkiyet suçları tehdit değerlendirmesine göre ambalaj malzemeleri 2020'de AB dış sınırında en sık ele geçirilen sahte ürün kategorisiydi. Aynı rapor, ambalaj, logo ve etiketlerin genellikle sahte üründen ayrı sevk edildiğini, bu malzemelerin ulusal ya da AB düzeyinde izlenmediğini ve sahte ambalajın pek çok durumda gerçeğinden ayırt edilemediğini yazıyor. Yasa dışı üretim yerlerinde yüksek çözünürlüklü baskı makineleri de bulunmuş.

Türkiye'den de benzer bir örnek var. 2018'de sekiz ilde yürütülen sahte tarım ilacı operasyonuna ilişkin haberde, şüphelilerin ambalaj, etiket ve hologramdan içeriğe kadar her aşamayı yüksek hacimde üretecek bir yapı kurduğu aktarılıyor. Bu tür veriler ambalajın ayrı bir üretim hattına sahip olabildiğini gösterir, ama elinizdeki kutunun nereden çıktığını söylemez.

Kopya ambalaj nasıl ortaya çıkar?

Kopyacının dosyanıza ihtiyacı yoktur. Piyasadan aldığı kutuyu tarar ya da fotoğraflar, tasarımı yeniden oluşturur, kendi kalıbını çıkarır ve kendi seçtiği yerde basar. Renk tonu, yazı keskinliği veya karton kalitesi bazen ele verir; baskı iyi yapılmışsa gözle kontrol sonuç vermez. Gözle kontrolün sınırlarını ayrıca anlattık.

Fazla basım nasıl ortaya çıkar?

Fazla basım her zaman kötü niyet göstermez. Matbaa, ayar firesini ve kesim kayıplarını karşılamak için siparişin üzerinde basar; sorun, artan adedin nereye gittiğinin kayıtlı olmamasıdır. Sızıntı noktaları genellikle şunlardır:

  • Teslim edilmeyen fazla tiraj ve imha edilmeyen hatalı baskı
  • İptal edilen ya da eski sürüm kalan ambalaj stoğu
  • İş bitince matbaada kalan kalıp, klişe, silindir ve dosya
  • Markanın bilgisi dışında alt yükleniciye verilen işler
  • Dolum tesisinde kalan ya da hattan çıkan fazla ambalaj

Bu ambalajlar orijinal dosyadan, çoğu zaman orijinal makinede basıldığı için gözle fark bulmak beklenmemelidir. Üzerindeki güvenlik özellikleri de genellikle gerçektir.

Hangi kontrol hangi durumu görür?

DurumGözle incelemeGörünmez imza okumasıBasım sayımı
Onaylı basımNormalİmza bulunurAdetler tutar
Fazla basımNormalİmza bulunur, tek başına ayıramazFark verir
Sızan dosyadan başka yerde basımBaskıya göre değişirİmza bulunabilir, sızıntıyı dışlamazGörmez, soruşturma gerekir
Taranıp yeniden çizilmiş kopyaBaskı zayıfsa fark edilirİmzayı taşımıyorsa orijinal çıkmazGörmez

Tablonun söylediği şudur: hiçbir kontrol dört satırı birden kapatmaz. Ölçüm, ambalajın imzalı dosyadan basılıp basılmadığını gösterir; onaylı adet içinde kalıp kalmadığını ise sayım gösterir.

Matbaadan hangi kayıtlar istenmeli?

İlaç mevzuatı bu konuda iyi bir kalıp sunuyor. AB İyi İmalat Uygulamaları Bölüm 5, basılı malzemelerin yetkisiz erişimi engelleyecek koşullarda saklanmasını (5.46), her teslimata ayrı bir referans numarası verilmesini (5.47), eski sürümlerin imha edilip kayda geçmesini (5.48) ve mutabakat sırasındaki önemli farkların araştırılmasını (5.61) ister. ABD'de 21 CFR 211.125 de verilen, kullanılan ve iade edilen etiket adetlerinin mutabakatını ister (yüzde yüz kontrol edilen kesme ve rulo etiketler için istisna tanır) ve üzerinde parti numarası bulunan fazla etiketin imhasını zorunlu kılar. Sektörünüz bu kurallara tabi olmasa da matbaa sözleşmesine şunları yazabilirsiniz:

  1. Adet sınırı: sipariş adedi, kabul edilen fazla pay ve fire için yazılı üst sınır.
  2. İş sonu raporu: basılan, teslim edilen, fire olan ve imha edilen adetlerin her iş için ayrı dökümü.
  3. İmha tutanağı: fazla ve hatalı baskının imhasında tarih, adet ve sorumlu kişi.
  4. Kalıp ve dosya: iş sonunda kalıp, klişe ve silindirin nerede durduğu, dosyalara kimin erişebildiği.
  5. Teslimat kimliği: her teslimata ambalaj kaydıyla eşleşen referans numarası.
  6. Alt yüklenici: yazılı izin olmadan işin başka bir matbaaya verilememesi.
  7. Denetim hakkı: kayıtların önceden haber verilerek incelenebilmesi.

Sayımın ikinci yarısı sizin tarafınızdadır: kabul edilen ambalaj, dolumda kullanılan ambalaj ve üretilen birim karşılaştırılmadıkça matbaa raporu tek taraflı kalır. Yüksek riskli işlerde ISO 14298:2021 de başvurulabilecek bir referanstır; güvenlik matbaaları için yönetim sistemi gereklerini tanımlar. Her ambalaj işinde aranması gerekmez, ama sözleşme maddelerini yazarken çerçeve sağlar.

Şüpheli ambalaj elinize geçtiğinde sıra ne olmalı?

  1. Ambalajı okutun, sonucu tarih ve konumla kaydedin, fotoğraflayın. Olumsuz sonucu farklı ışık ve açıyla tekrarlayın. Adımların ayrıntısı saha kontrolü yazısında.
  2. İmza yoksa kopya yönünde ilerleyin: satış kanalı, kaynak ve kanıt dosyası öne çıkar.
  3. İmza varsa kendi zincirinize dönün: ambalajdaki tasarım sürümü, parti bilgisi, iş sonu raporları ve dolum sayımı karşılaştırılır.
  4. İçerikten şüpheleniyorsanız ambalaj sonucu yeterli değildir. Orijinal ambalaj yeniden doldurulmuş olabilir; laboratuvar sonucu ayrıca gerekir.

Grafex bu ayrımda ne yapar, ne yapmaz?

Grafex'in görünmez imzası markaya özel bir anahtardan üretilir; imzayı taşımayan bir kopya doğrulamada orijinal sonucu almaz. İmzalı dosyadan fazladan basılan ambalaj ise imzayı taşır; Grafex bunu tek başına ayırt etmez, basım sayımı gerekir. Okumalar tarih, konum ve kanalla saklandığı için beklenmeyen bir bölgede çıkan orijinal sonuçlar da araştırılacak bir ipucu verebilir. Kapsam çözümler sayfasında.

Kaynaklar

Görüşme talebi

Ambalajınız için doğru imza yöntemi, ihtiyaç analiziyle belirlenir.

İlk görüşmede ürün, satış kanalları ve karşılaşılan riskler değerlendirilir; bu değerlendirmeye uygun yöntem önerilir.

Görüşme talep edin